En Sık Yaptığımız 6 Düşünce Hatası

En Sık Yapılan Düşünce Hataları

Genellikle en sık yapılan düşünce hataları aşağıdaki gibidir:

• Zihin Okuma: İnsanların düşünceleri hakkında yeterli kanıtı olmaksızın onların ne düşündüğünü  bildiğimizi varsaymamızdır. Kişinin aklından geçenleri tahmin etmeye dayanan bir düşünce hatasıdır. “Benimle konuşurken uyukladı demek ki beni sıkıcı buluyor.”, “Gelmediğine göre beni sevmiyor”, “Bunları onu aşağılamak için söylediğimi düşünüyor.”.
• Geleceği Okuma (Falcılık): Gelecek hakkında olumsuz tahminde bulunmak ve bu tahminin gerçekleşeceğinden emin olma durumudur. Yani gelecekteki bir olayın kesinlikle olumsuz sonuçlanacağına dair inançtır. Bu tür düşünme hatası bireyi daha olumsuz ve çaresiz olmaya sürekler. “Asla başarılı olamayacağım”, “Beni iş görüşmesine kesin seçmeyecekler”, “İşler asla yolunda gitmeyecek.” ve “Oraya gidersem benimle gülüp dalga geçecekler.”
• Felaketleştirme: Olay ve durumlar karşısında kişinin en kötü veya en korkunç senaryoyu düşünmesi ve öyle sonuçlanabileceğini varsaymasıdır. Olası diğer sonuçları hesaba katmadan felaket senaryoları kurmak ve onlara inanmaktır. “Başarısız olursam dünyam yıkılır.”, “İşi yetiştiremedim, beni kovacaklar.”, “Heyecandan tek bir kelime bile edemeyeceğim.”, ��O kadar canım sıkılacak ki sınava konsantre olamayacağım.”, “Ondan ayrılırsam bu acıya dayanamam, bu benim sonum olur.”
• Etiketleme: Kişinin kendisine veya diğerlerine genel etiketler yapıştırmasıdır. Kişi kendisini veya diğerleri için bütünü görmeyip küçük olumsuzluklar karşısında önyargıda bulunmasıdır. Hata yapan birinin “Ben aptalım” demesi. Sınavda kötü not alan birinin kendisini “Başarısız” diye nitelemesi. Kendisinin bir davranışını eleştiren bir arkadaşı için “O nankör biri.” diye düşünmesi.
• Aşırı Genelleme: Yaşanan bir durumun tekrar tekrar oluşacağına yönelik inançtır ve bu durumların her zaman negatif sonuçlanacağı yönünde çarpıtma vardır. Olumsuz sonuçlanan bir olay karşısında “zaten hep böyle oluyor/olacak” çıkarımı hâkimdir. Bir konuda haksız olduğu söylenilen kişinin “Kimse beni desteklemiyor” diye düşünmesi. Hoşlandığı kıza açılan çocuğun reddedilmesinden sonra çocuğun “Hiç bir zaman yolunda giden bir ilişkim olmayacak, “Hayatım boyunca yalnız kalacağım ve mutsuz olacağım” gibi düşünmesidir. Aldatılan birinin “Her ilişkimde her zaman aldatılacağım.” diye düşünmesi.
• Kişiselleştirme:  Kendimizle ilgili olmayan veya çok az ilgili olan bir olayları bile kendimizle bağlantılı sanmaktır. Bir yere biri gelmediğinde onun gelmemesini “Ben varım diye gelmedi” diye düşünmek. Çocuğu kötü not alan bir annenin “Ben kötü anneyim, onun için bu oldu” sonucuna ulaşması. Arkadaşının başına kötü olay gelen kişinin “Eğer benimle arkadaş olmasaydı başına bunlar gelmeyecekti.” diye düşünmesi.

“

Bu yazıda ele alınan konu yaşam kalitenizi etkiliyor veya yakın bir bireyde benzer örüntüler gözlemleniyorsa, Klinik Psikolog Duygu ENGİN'in Çanakkale ofisinde bireysel terapi sürecinde değerlendirme için iletişim formundan görüşme talebi oluşturabilirsiniz.